శ్రావణ మాసంలో వచ్చే పౌర్ణమికి ముందు శుక్రవారం రోజున ఆచరించే వరలక్ష్మీ వ్రతానికి హిందూ సంప్రదాయంలో ఎంతో విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. కుటుంబ సుఖసంతోషాలు, ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యం, సంతానం, ధాన్యసంపదతో పాటు అన్ని శుభాలు కలగాలని మహిళలు భక్తిశ్రద్ధలతో వరలక్ష్మీదేవిని పూజిస్తారు. ముఖ్యంగా కుటుంబం ఆయురారోగ్యాలతో, సుఖసంతోషాలతో వర్ధిల్లాలని కోరుకోవడం సహజమేనని, వరలక్ష్మీ ఆరాధన ద్వారా కోరుకున్న వరాలు లభిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం.
వరలక్ష్మీదేవిని అష్టలక్ష్మీ స్వరూపంగా ఆరాధించడం ద్వారా ధన, ధాన్య, ధైర్య, విద్య, సంతానం, ఆరోగ్యం, విజయంతో పాటు అనేక శుభఫలితాలు లభిస్తాయని పురాణాలు, ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలు చెబుతున్నాయి. లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహం ఉంటే జీవితంలో అవసరాలు తీరడంతో పాటు కుటుంబంలో సుఖశాంతులు నెలకొంటాయని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని మహిళలు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తారు.
వరలక్ష్మీ వ్రతానికి సంబంధించి పురాణాల్లో పలు కథలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. ఒక కథ ప్రకారం, జగన్మాత పార్వతీదేవి ఒక సందర్భంలో పరమేశ్వరుడిని ప్రశ్నిస్తూ స్త్రీలు సర్వసుఖాలను పొంది, పుత్రపౌత్రాభివృద్ధితో సంతోషంగా జీవించేందుకు ఏ వ్రతాన్ని ఆచరించాలో అడిగినట్లు చెబుతారు. అందుకు పరమేశ్వరుడు శ్రావణ శుక్రవారం రోజున వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని భక్తితో ఆచరిస్తే వనితలకు సకల శుభాలు కలుగుతాయని వివరించినట్లు పురాణ కథనం.
ఈ వ్రతానికి సంబంధించి చారుమతి కథ కూడా ఎంతో ప్రాచుర్యంలో ఉంది. పూర్వం మగధ రాజ్యంలో కుండినం అనే గ్రామంలో చారుమతి అనే బ్రాహ్మణ యువతి ఉండేదని పురాణ కథనం. ఆమె భర్త, అత్తమామలను ఎంతో గౌరవంగా చూసుకుంటూ, కుటుంబ శ్రేయస్సు కోసం నిత్యం భగవంతుడిని స్మరిస్తూ జీవించేదట. ప్రతిరోజూ ఉదయం నిద్రలేచిన వెంటనే భర్తకు నమస్కరించి, అత్తమామలకు సేవ చేస్తూ, మితంగా మాట్లాడుతూ ధర్మబద్ధమైన జీవితాన్ని గడిపేదని చెబుతారు.
ఒక రోజు చారుమతికి కలలో లక్ష్మీదేవి ప్రత్యక్షమై, తనను వరలక్ష్మీ స్వరూపంగా ఆరాధించాలని సూచించినట్లు కథనం. శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం ఉపవాసం ఉండి వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఆచరించాలని అమ్మవారు సూచించినట్లు చెబుతారు. లక్ష్మీదేవి ఆదేశాన్ని అనుసరించిన చారుమతి భక్తిశ్రద్ధలతో వ్రతాన్ని నిర్వహించగా ఆమెకు శుభఫలితాలు లభించాయని పురాణ కథనం.
తనకు కలలో లక్ష్మీదేవి చెప్పిన విషయాన్ని చారుమతి ఇతర మహిళలకు తెలియజేసిందని, ఆమె సూచన మేరకు వారంతా కలిసి వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఆచరించారని చెబుతారు. వ్రతాన్ని ఆచరించిన మహిళలందరూ చారుమతిని ప్రశంసించారని, ఈ కథను పరమేశ్వరుడు పార్వతీదేవికి వివరించగా, అనంతరం సూత మహాముని శౌనకాది మహర్షులకు చెప్పడంతో ఇది విస్తృతంగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చిందని పురాణ కథనం.
వరలక్ష్మీ వ్రతానికి సంబంధించి మరో కథ కూడా పురాణాల్లో కనిపిస్తుంది. స్వర్గలోకంలో ఒకసారి పార్వతీ పరమేశ్వరులు సరదాగా చదరంగం ఆడుతుండగా, పార్వతీదేవి ప్రతి ఆటలోనూ విజయం సాధిస్తుండేదని కథనం. ఒక సందర్భంలో చదరంగం ఆటకు చిత్రనేమి అనే వ్యక్తిని పెద్దమనిషిగా వ్యవహరించమని పార్వతి కోరుతుంది. అయితే చిత్రనేమి శివుడి సృష్టి కావడంతో అతడు శివుడి పక్షాన తీర్పు ఇచ్చినట్లు పురాణ కథ చెబుతుంది.
తన బాధ్యతను పక్షపాతం లేకుండా నిర్వహించకుండా శివుడికి అనుకూలంగా వ్యవహరించాడని భావించిన పార్వతీదేవి ఆగ్రహించి చిత్రనేమిని శపించినట్లు కథనం. ఆ శాపం కారణంగా అతడు తీవ్రమైన వ్యాధికి గురయ్యాడని చెబుతారు. శాపవిముక్తి కోసం పార్వతీదేవిని వేడుకున్న చిత్రనేమిపై ఆమె కరుణించి వరలక్ష్మీదేవిని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించాలని సూచించినట్లు పురాణ కథనం. ఆమె సూచన మేరకు వరలక్ష్మీదేవిని పూజించిన చిత్రనేమి వ్యాధి నుంచి ఉపశమనం పొంది శాపవిముక్తుడయ్యాడని చెబుతారు.
వరలక్ష్మీ వ్రతం ద్వారా కుటుంబంలో ఐశ్వర్యం, సుఖశాంతులు, ఆరోగ్యం, సంతానం, ధనధాన్య సమృద్ధి కలగాలని భక్తులు అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తారు. వరలక్ష్మీదేవిని అష్టలక్ష్మీ స్వరూపంగా భావించి పూజలు నిర్వహించడం ఈ వ్రతంలో ప్రత్యేకతగా చెబుతారు. సంప్రదాయబద్ధంగా పూజలు, తోరాలు, నైవేద్యాలు సమర్పించి అమ్మవారిని ఆరాధించడం ద్వారా లక్ష్మీకటాక్షం లభిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. భక్తితో వరలక్ష్మీదేవిని స్మరించడం, పూజించడం ద్వారా జీవితంలో సుఖసంతోషాలు, శుభఫలితాలు లభిస్తాయని విశ్వసిస్తూ ప్రతి ఏడాది మహిళలు ఈ వ్రతాన్ని అత్యంత నియమనిష్ఠలతో నిర్వహిస్తారు.
