అమెరికా ఇరాన్ మధ్య కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం ఎలా కుదిరింది? ఆసక్తికరమైన ఈ ప్రశ్నకు ఆసక్తికరమైన సమాధానం వినిపిస్తున్నది. ఇరాన్ పెట్టిన అన్ని షరతులకు అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ అంగీకరించాల్సిన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. అందుకే ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన 10 కీలక షరతులు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. ఈ ప్రతిపాదనలను వాషింగ్టన్ “చర్చలకు అనువైన పునాది”గా అభివర్ణించడం గమనార్హం. రెండు వారాల తాత్కాలిక విరమణ సమయంలో ఈ అంశాలపై చర్చలు జరగనున్నాయి.
దౌత్య వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన 10 షరతులు విస్తృతంగా అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాలను పునర్నిర్మించే లక్ష్యంతో రూపొందించబడ్డాయి. ముఖ్యంగా, భవిష్యత్తులో ఇరాన్పై ఎటువంటి సైనిక చర్యలు చేపట్టబోమని అమెరికా నుండి స్పష్టమైన హామీ కోరుతోంది. అలాగే ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిపై తమ నియంత్రణ కొనసాగుతుందని అధికారికంగా గుర్తించాలని ఇరాన్ కోరింది.
అదేవిధంగా, అణు కార్యక్రమంలో భాగంగా యురేనియం సంప్రేక్షణ (ఎన్రిచ్మెంట్) చేపట్టే హక్కును అంగీకరించాలని డిమాండ్ చేసింది. అమెరికా విధించిన ప్రాథమిక ఆర్థిక ఆంక్షలతో పాటు, ఇతర దేశాలు ఇరాన్తో వాణిజ్యం చేయకుండా అడ్డుకునే ద్వితీయ ఆంక్షలను కూడా పూర్తిగా ఎత్తివేయాలని కోరింది. అంతేకాకుండా, ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి విధించిన ఆంక్షలను రద్దు చేయాలని, అలాగే అంతర్జాతీయ అణు ఇంధన సంస్థ (International Atomic Energy Agency) తీసుకున్న నిర్ణయాలను నిలిపివేయాలని సూచించింది.
ఇరాన్కు ఆర్థిక పరిహారం చెల్లించాలన్న డిమాండ్ కూడా ఈ ప్రతిపాదనలో భాగంగా ఉంది. గతంలో విధించిన ఆంక్షలు మరియు సైనిక చర్యల వల్ల జరిగిన నష్టానికి పరిహారం ఇవ్వాలని కోరుతోంది. మరో కీలక అంశంగా, మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతం నుంచి అమెరికా సైన్యాన్ని ఉపసంహరించుకోవాలని డిమాండ్ చేసింది. అంతేకాకుండా, హిజ్బుల్లా వంటి మిత్ర బలగాలకు సంబంధించిన ఘర్షణలతో సహా అన్ని యుద్ధ కార్యకలాపాలను పూర్తిగా నిలిపివేయాలని ప్రతిపాదించింది.
ఈ 10 పాయింట్ల ప్రతిపాదన సమగ్రంగా పరిశీలిస్తే, ఇది కేవలం ఆంక్షల ఉపసంహరణకే పరిమితం కాకుండా, అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాల్లో మౌలిక మార్పులు తీసుకురావాలనే ఇరాన్ లక్ష్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది. దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఒత్తిడి, నిరోధక విధానాలకు ఇది పూర్తి భిన్నమైన దిశగా మార్పును సూచిస్తుంది.
ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న రెండు వారాల కాల్పుల విరమణ ఈ చర్చలకు కీలకంగా మారనుంది. ఈ ప్రతిపాదనలు ఒప్పందంగా మారుతాయా లేదా కేవలం ఆలోచనల స్థాయిలోనే మిగిలిపోతాయా అన్నది ఈ కాలంలోనే తేలనుంది. ముఖ్యంగా హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా జరిగే చమురు రవాణా, ప్రపంచ ఇంధన భద్రతపై ఆధారపడి ఉండటంతో, ఈ చర్చల ఫలితం పశ్చిమ ఆసియా స్థిరత్వాన్ని మాత్రమే కాకుండా గ్లోబల్ ఆర్థిక వ్యవస్థను కూడా ప్రభావితం చేసే అవకాశముంది.
