పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపడుతున్న టార్బెలా విద్యుత్ ప్రాజెక్టుకు భారీ ప్రమాదం జరిగింది. నిర్మాణ పనులు జరుగుతున్న సమయంలో తవ్వకాలు చేపడుతున్న ప్రాంతంలో భారీ రాతి మాస్ కుప్పకూలడంతో ప్రాజెక్టు నిర్మాణ ప్రాంతంలోకి నీరు ప్రవేశించింది. దీంతో అధికారులు అత్యవసరంగా కార్మికులను బయటకు తరలించి, నిర్మాణ పనులను తాత్కాలికంగా నిలిపివేశారు. ఈ ప్రమాదానికి సంబంధించిన దృశ్యాలు సామాజిక మాధ్యమాల్లో వైరల్ అవుతున్నాయి.
1,530 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యంతో చేపట్టిన ఈ ప్రాజెక్టులో అనుసంధాన సొరంగం తవ్వకాలు జరుగుతున్న సమయంలో బలహీనంగా ఉన్న భారీ రాతి పొర ఒక్కసారిగా కూలిపోయింది. దీంతో నీరు ప్రవేశించే మార్గంలోని గుంత నుంచి సొరంగంలోకి, విద్యుత్ కేంద్రం నిర్మాణ ప్రాంతంలోకి వరద నీరు చేరింది. పరిస్థితిని గుర్తించిన అధికారులు వెంటనే అప్రమత్తమై అక్కడ పనిచేస్తున్న కార్మికులను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు.
పాకిస్థాన్ జలవిద్యుత్ అభివృద్ధి సంస్థ (వాప్డా) వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం ఈ ఘటనలో కార్మికులందరినీ సురక్షితంగా బయటకు తీసుకొచ్చారు. ఎలాంటి ప్రాణనష్టం లేదా గాయాలు సంభవించలేదు. ప్రధాన సొరంగం, విద్యుత్ కేంద్రం, నీటిని బయటకు పంపించే మార్గం, విద్యుత్ స్విచ్‌యార్డుకు ఎలాంటి నష్టం జరగలేదని సంస్థ తెలిపింది. ప్రస్తుతం నిర్మాణ ప్రాంతంలో చేరిన నీటిని తొలగించే ప్రక్రియ ప్రారంభించడంతో పాటు ప్రమాదం వల్ల ప్రాజెక్టుకు జరిగిన నష్టంపై అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇదే ప్రాజెక్టులో కొన్ని నెలల క్రితం కూడా కాఫర్‌డ్యామ్ కూలిపోయింది. ఆ ఘటనపై ప్రభుత్వం నియమించిన విచారణ కమిటీ, అనుమతి లేకుండా డిజైన్లలో మార్పులు చేయడం, కాంట్రాక్టు నిబంధనల్లో లోపాలు ఉండటమే ప్రమాదానికి కారణమని గుర్తించింది. కాంట్రాక్టర్, కన్సల్టెంట్ సంస్థతో పాటు వాప్డా వ్యవహారశైలిలోనూ లోపాలున్నట్లు విచారణలో పేర్కొన్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
కాఫర్‌డ్యామ్ ప్రమాదం కారణంగా ప్రాజెక్టు నిర్మాణం కనీసం రెండేళ్లు ఆలస్యమైంది. అంతేకాకుండా ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం భారీగా పెరిగింది. తొలుత 82 బిలియన్ పాకిస్థానీ రూపాయలుగా ఉన్న వ్యయం 317 బిలియన్ రూపాయలకు చేరింది. అంటే ప్రారంభ అంచనాతో పోలిస్తే 285 శాతానికి పైగా పెరుగుదల నమోదైంది.
చైనా సంస్థలు కూడా భాగస్వాములుగా ఉన్న ఈ ప్రాజెక్టును తొలుత 2026 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. అయితే గతంలో జరిగిన ప్రమాదం, నిర్మాణ జాప్యాల నేపథ్యంలో పూర్తి చేసే గడువును 2028 జూన్‌కు పొడిగించారు. ఇప్పుడు తాజాగా మరోసారి రాతి పొర కూలిపోవడంతో ప్రాజెక్టు పనులపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
ప్రపంచ బ్యాంకు, ఆసియా మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడి బ్యాంకు నుంచి పొందిన రుణాలతో ఈ ప్రాజెక్టుకు కొంతమేర ఆర్థిక సహాయం అందుతోంది. పాకిస్థాన్ విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చడంలో కీలకంగా భావిస్తున్న ఈ ప్రాజెక్టులో వరుసగా చోటుచేసుకుంటున్న ప్రమాదాలు నిర్మాణ నాణ్యత, భద్రతా ప్రమాణాలు, ప్రాజెక్టు నిర్వహణపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి.
