నాసాకు చెందిన వ్యోమగామి, అంతరిక్ష యాత్రీకురాలు సునీతా విలియమ్స్ 27 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ ఉద్యోగ జీవితం నుంచి అధికారికంగా పదవీ విరమణ చేశారు. అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)కు సంబంధించిన మూడు మిషన్లలో పాల్గొన్న ఆమె మానవ అంతరిక్షయాన చరిత్రలో ఎన్నో అరుదైన రికార్డులను సృష్టించారు.
సునీతా విలియమ్స్ మొత్తం 608 రోజులు అంతరిక్షంలో గడిపి, నాసా అంతరిక్షయాత్రికుల్లో రెండవ అత్యధిక సమయాన్ని నమోదు చేశారు. అమెరికన్ అంతరిక్షయాత్రికుల్లో ఒకే మిషన్లో అత్యధిక రోజులు అంతరిక్షంలో గడిపిన జాబితాలో ఆమె ఆరో స్థానంలో ఉన్నారు. నాసా అంతరిక్షయాత్రికుడు బుచ్ విల్మోర్తో కలిసి, బోయింగ్ స్టార్లైనర్ మరియు స్పేస్ఎక్స్ క్రూ-9 మిషన్లలో చెరో 286 రోజులు అంతరిక్షంలో గడిపారు.
“మానవ అంతరిక్షయానంలో సునీతా విలియమ్స్ ఒక మార్గదర్శి. అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలో ఆమె నాయకత్వం, లో ఎర్త్ ఆర్బిట్కు కమర్షియల్ మిషన్లకు దారి చూపింది,” అని నాసా అడ్మినిస్ట్రేటర్ జారెడ్ ఐజాక్మాన్ ప్రశంసించారు. చంద్రుడిపై ఆర్టెమిస్ మిషన్లు, భవిష్యత్తులో మార్స్ యాత్రలకు ఆమె చేసిన సేవలు పునాదిగా నిలిచాయని నాసా ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.
అంతరిక్ష మారథాన్ లో పాల్గొన్న…
సునీతా విలియమ్స్ మొత్తం తొమ్మిది స్పేస్వాక్లు చేసి, 62 గంటలు 6 నిమిషాలు అంతరిక్షంలో బయట పనిచేశారు. ఇది మహిళలలో అత్యధిక స్పేస్వాక్ సమయంగా, అన్ని కాలాల జాబితాలో నాలుగో స్థానంగా నిలిచింది. అంతేకాకుండా, అంతరిక్షంలో మారథాన్ పరుగెత్తిన తొలి వ్యక్తిగా కూడా ఆమె గుర్తింపు పొందారు.
హ్యూస్టన్లోని నాసా జాన్సన్ స్పేస్ సెంటర్ డైరెక్టర్ వనెస్సా వైచ్ మాట్లాడుతూ, “సునీతా కెరీర్ మొత్తం ఆమె ఒక పయనీర్ లీడర్. స్పేస్ స్టేషన్కు ఆమె చేసిన సేవలు, బోయింగ్ స్టార్లైనర్ పరీక్షా విమానంలో ఆమె పాత్ర భవిష్యత్ తరాల అంతరిక్ష అన్వేషకులకు స్ఫూర్తినిస్తాయి” అని అన్నారు. 2006 డిసెంబర్లో స్పేస్ షటిల్ డిస్కవరీ (STS-116)లో తొలిసారిగా అంతరిక్ష ప్రయాణం చేసిన సునీతా విలియమ్స్, STS-117 మిషన్తో స్పేస్ షటిల్ అట్లాంటిస్లో భూమికి తిరిగివచ్చారు.
ఎక్స్పెడిషన్ 14/15లో ఫ్లైట్ ఇంజినీర్గా పనిచేసి, అప్పట్లో రికార్డు స్థాయిలో నాలుగు స్పేస్వాక్లు పూర్తి చేశారు. 2012లో కజకస్తాన్లోని బయకొనూర్ కోస్మోడ్రోమ్ నుంచి 127 రోజుల మిషన్కు వెళ్లి, ఎక్స్పెడిషన్ 32/33లో భాగస్వామిగా, అనంతరం ఎక్స్పెడిషన్ 33కు కమాండర్గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఆ మిషన్లో స్పేస్ స్టేషన్ రేడియేటర్లో లీక్ను సరిచేయడం సహా కీలక మరమ్మతుల కోసం మూడు స్పేస్వాక్లు చేశారు.
2024 జూన్లో బోయింగ్ స్టార్లైనర్ ద్వారా నాసా క్రూ ఫ్లైట్ టెస్ట్ మిషన్లో భాగంగా బుచ్ విల్మోర్తో కలిసి అంతరిక్షానికి వెళ్లారు. ఎక్స్పెడిషన్ 71/72లో పాల్గొని, ఎక్స్పెడిషన్ 72కు మళ్లీ కమాండర్గా వ్యవహరించారు. రెండు స్పేస్వాక్లు పూర్తి చేసిన ఆమె, 2025 మార్చిలో స్పేస్ఎక్స్ క్రూ-9 మిషన్ ద్వారా భూమికి చేరుకున్నారు. నాసా జాన్సన్లోని ఆస్ట్రోనాట్ ఆఫీస్ చీఫ్ స్కాట్ టింగిల్ మాట్లాడుతూ, “సునీ అత్యంత తెలివైన వ్యక్తి, మంచి స్నేహితురాలు, గొప్ప సహచరురాలు. ఆమె అనేక మందికి, నాకు కూడా, ప్రేరణగా నిలిచింది” అని అన్నారు.
అండర్ వాటర్ హ్యామిటాట్ లో కూడా…
అంతరిక్ష ప్రయాణాలతో పాటు, సునీతా విలియమ్స్ నాసాలో పలు కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 2002లో నీమో (NEEMO) మిషన్లో భాగంగా తొమ్మిది రోజులు సముద్రంలో ఉన్న అండర్వాటర్ హ్యాబిటాట్లో జీవించారు. తొలి అంతరిక్ష ప్రయాణం అనంతరం ఆస్ట్రోనాట్ ఆఫీస్ డిప్యూటీ చీఫ్గా పనిచేశారు. రెండో మిషన్ తర్వాత రష్యాలోని స్టార్ సిటీలో డైరెక్టర్ ఆఫ్ ఆపరేషన్స్గా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
ఇటీవల, చంద్రుడిపై భవిష్యత్ ల్యాండింగ్లకు వ్యోమగాములను సిద్ధం చేయడానికి హెలికాప్టర్ ట్రైనింగ్ ప్లాట్ఫామ్ ఏర్పాటు చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. మసాచుసెట్స్లోని నీడమ్లో జన్మించిన సునీతా విలియమ్స్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేవల్ అకాడమీ నుంచి ఫిజికల్ సైన్స్లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ, ఫ్లోరిడా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుంచి ఇంజినీరింగ్ మేనేజ్మెంట్లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందారు.
నాకు అంతరిక్షమంటే అంత ఇష్టం…
యూఎస్ నేవీ రిటైర్డ్ కెప్టెన్ అయిన ఆమె, 40 రకాల విమానాల్లో 4,000 గంటలకు పైగా ఫ్లయింగ్ అనుభవం కలిగిన నిపుణ పైలట్. “నన్ను తెలిసినవారికి తెలుసు… అంతరిక్షమే నాకు అత్యంత ఇష్టమైన ప్రదేశం,” అని సునీతా విలియమ్స్ అన్నారు. “మూడు సార్లు అంతరిక్షంలో ప్రయాణించే అవకాశం లభించడం నాకు గొప్ప గౌరవం.
నాసాలో గడిపిన 27 సంవత్సరాల అద్భుతమైన ప్రయాణం, నా సహచరుల ప్రేమ, మద్దతు వల్లే సాధ్యమైంది. అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం, అక్కడి ఇంజినీరింగ్, శాస్త్రం చంద్రుడు, మార్స్ అన్వేషణకు బలమైన పునాది వేశాయి. నాసా భవిష్యత్లో మరిన్ని చారిత్రక ఘట్టాలు సృష్టించడాన్ని చూడాలని ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాను,” అని ఆమె భావోద్వేగంగా తెలిపారు.
