పేదల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడంలో విజయం సాధించడంతో దేశంలో పేదరికం తగ్గుముఖం పట్టిందని కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. గత 12 ఏళ్లలో కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన సంక్షేమ కార్యక్రమాలు ఇందులో కీలక పాత్ర పోషించాయని అధికారిక గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. తాగునీరు, పారిశుధ్యం, ఆరోగ్య సేవలు, ఆహార భద్రత, గృహ నిర్మాణం, విద్య, మహిళా సాధికారత వంటి రంగాల్లో అమలు చేసిన పథకాల ద్వారా కోట్లాది మంది జీవితాల్లో గణనీయమైన మార్పు వచ్చిందని పేర్కొంది.
బహుముఖ పేదరికం తగ్గింపులో భారత్ విశేష పురోగతి సాధించినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. 2013-14లో 29.17 శాతంగా ఉన్న బహుముఖ పేదరికం 2022-23 నాటికి 11.28 శాతానికి తగ్గింది. 2014 తర్వాత సుమారు 25 కోట్ల మంది పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారని నివేదిక వెల్లడించింది.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో స్వచ్ఛమైన తాగునీటి అందుబాటును పెంచేందుకు చేపట్టిన కార్యక్రమాల ఫలితంగా కుళాయిల ద్వారా నీటి సరఫరా పొందుతున్న కుటుంబాల సంఖ్య 3.23 కోట్ల నుంచి 15.84 కోట్లకు పెరిగింది. పారిశుధ్య రంగంలో కూడా గణనీయమైన పురోగతి నమోదైంది. గ్రామీణ పరిశుభ్రతను లక్ష్యంగా పెట్టుకుని అమలు చేసిన స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ కింద దేశవ్యాప్తంగా 12.11 కోట్లకు పైగా గృహ మరుగుదొడ్లు నిర్మించబడ్డాయి.
వంట గ్యాస్ సదుపాయాన్ని పేద కుటుంబాలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి అమలు చేసిన ప్రధానమంత్రి ఉజ్వల యోజన ద్వారా 10.57 కోట్లకు పైగా ఉచిత ఎల్పీజీ కనెక్షన్లు అందించబడ్డాయి. ఆరోగ్య రంగంలో అమలు చేస్తున్న ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం కింద 43.93 కోట్ల ఆయుష్మాన్ కార్డులు జారీ చేసి తక్కువ ఖర్చుతో వైద్య సేవలు పొందే అవకాశాన్ని కల్పించారు.
ఆహార భద్రతను బలోపేతం చేసేందుకు ప్రధానమంత్రి గరీబ్ కళ్యాణ్ అన్న యోజన కింద 81 కోట్లకు పైగా లబ్ధిదారులకు ఉచిత ఆహార ధాన్యాలు పంపిణీ చేసినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది. దీంతో ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల కుటుంబాలకు ఉపశమనం లభించిందని పేర్కొంది.
విద్యా రంగంలో బాలికల చదువు కొనసాగింపులో కూడా గణనీయమైన మెరుగుదల కనిపించింది. ప్రాథమిక స్థాయిలో బాలికల పాఠశాల మానివేత రేటు 2013-14లో 4.6 శాతంగా ఉండగా, 2024-25 నాటికి అది కేవలం 0.3 శాతానికి తగ్గింది. ఇది విద్యా రంగంలో నమోదైన ముఖ్యమైన విజయంగా పేర్కొంటున్నారు.
మహిళల ఆర్థిక సాధికారతకు ప్రాధాన్యత ఇస్తూ స్వయం సహాయక సంఘాల వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేశారు. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 9 లక్షలకుపైగా కమ్యూనిటీ రిసోర్స్ పర్సన్లు గ్రామీణ స్థాయిలో పథకాల అమలులో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. అలాగే మహిళల స్వయం సహాయక సంఘాలు తయారు చేసే ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ అవకాశాలు కల్పించేందుకు ప్రత్యేక విక్రయ కేంద్రాలైన షీ-మార్ట్లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.
సమగ్ర అభివృద్ధి లక్ష్యంగా అమలు చేసిన సంక్షేమ కార్యక్రమాలు పేదల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడంతో పాటు సామాజిక, ఆర్థిక సాధికారతకు కూడా దోహదపడుతున్నాయని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
