పాకిస్తాన్ మాజీ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్, ఆయన భార్య బుష్రా బీబీలకు తోషాఖానా–2 అవినీతి కేసులో శనివారం కోర్టు 17 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించింది. ఇమ్రాన్ ఖాన్కు 73 ఏళ్లు కాగా, ఆయన ఆగస్టు 2023 నుంచి ఇప్పటికే జైలులోనే ఉన్నారు. ఏప్రిల్ 2022లో అధికారంలో నుంచి తొలగిన తర్వాత ఆయనపై పలు కేసులు నమోదు అయ్యాయి.
తోషాఖానా–2 కేసు 2021లో సౌదీ ప్రభుత్వం నుంచి అందిన ప్రభుత్వ బహుమతుల విషయంలో జరిగిన మోసానికి సంబంధించినది. రావల్పిండి అధిక భద్రత గల అదియాలా జైలులో జరిగిన విచారణ సందర్భంగా ప్రత్యేక కోర్టు న్యాయమూర్తి షారుక్ అర్జుమంద్ ఈ తీర్పును ప్రకటించారు. ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ తెహ్రీక్–ఇ–ఇన్సాఫ్ వ్యవస్థాపకుడైన ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఇదే జైలులో నిర్బంధంలో ఉన్నారు.
ఈ కేసులో ఇమ్రాన్ ఖాన్, బుష్రా బీబీలకు పాకిస్తాన్ పీనల్ కోడ్ సెక్షన్ 409 (నమ్మకద్రోహం) కింద 10 సంవత్సరాల కఠిన కారాగార శిక్ష, అలాగే అవినీతి నిరోధక చట్టంలోని వివిధ సెక్షన్ల కింద మరో 7 సంవత్సరాల శిక్ష విధించారు. దీంతో మొత్తం శిక్ష 17 సంవత్సరాలకు చేరింది.
అదనంగా ఇద్దరికీ ఒక్కొక్కరికి పీకేఆర్ 16.4 మిలియన్ల జరిమానా విధించారు. తీర్పులో ఇమ్రాన్ ఖాన్ వయసును, బుష్రా బీబీ మహిళ అనే అంశాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని కొంత సడలింపు ఇచ్చినట్లు కోర్టు పేర్కొంది. అలాగే క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్లోని సెక్షన్ 382-బీ ప్రకారం ఇప్పటికే కస్టడీలో గడిపిన కాలాన్ని శిక్షలో భాగంగా పరిగణించనున్నట్లు తెలిపింది.
విచారణ సమయంలో మొత్తం 21 మంది సాక్షులు కోర్టులో హాజరయ్యారు. తీర్పు వెలువడే సమయంలో ఇమ్రాన్ ఖాన్, బుష్రా బీబీ ఇద్దరూ కోర్టులోనే ఉన్నారు. సెక్షన్ 342 క్రింద నమోదు చేసిన తన ప్రకటనలో ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఆరోపణలను ఖండించారు. ఈ కేసు దురుద్దేశపూరితమైనదని, కల్పితమని, రాజకీయంగా ప్రేరేపించబడినదని ఆయన ఆరోపించారు.
జూలై 2024లో నమోదు అయిన ఈ కేసులో ఖరీదైన గడియారాలు, డైమండ్ మరియు బంగారు ఆభరణాల సెట్లు వంటి విలువైన బహుమతులను తోషాఖానాలో జమ చేయకుండా విక్రయించారన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి బిలాల్ అజార్ కయానీ మాట్లాడుతూ, చట్టబద్ధంగా జమ చేయాల్సిన బహుమతులను జమ చేయలేదని తెలిపారు.
న్యాయ ప్రక్రియలో వెలుగులోకి వచ్చిన వివరాల ప్రకారం ఆ సెట్ అసలు విలువ రూ.70 మిలియన్లు కాగా, దాని మదింపు రూ.5.8 నుంచి రూ.5.9 మిలియన్లుగా మాత్రమే చేసినట్లు చెప్పారు. ఇమ్రాన్ ఖాన్, బుష్రా బీబీలు ఆ సెట్ను తక్కువ ధరకు కొనుగోలు చేయడానికి ప్రయత్నించారని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
తోషాఖానా అనేది కేబినెట్ డివిజన్ పరిధిలోని విభాగం. విదేశీ ప్రభుత్వాధినేతలు, ప్రముఖులు పాలకులకు, ప్రభుత్వ అధికారులకు ఇచ్చే బహుమతులు ఇందులో భద్రపరచబడతాయి. నిబంధనల ప్రకారం ఆ బహుమతులను తిరిగి కొనుగోలు చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ కేసులో బుష్రా బీబీకి అక్టోబర్ 2024లో ఇస్లామాబాద్ హైకోర్టు బెయిల్ మంజూరు చేయగా, నెల తర్వాత ఇమ్రాన్ ఖాన్కూ బెయిల్ లభించింది. గత ఏడాది డిసెంబరులో వీరిద్దరిపై అభియోగాలు నమోదయ్యాయి. అయితే ఇదే అదియాలా జైలులో ముందుగా అల్-ఖాదిర్ ట్రస్ట్ కేసులో దోషులుగా తేలడంతో ఇద్దరూ ఇప్పటికే జైలులోనే ఉన్నారు.
తీర్పుపై హైకోర్టులో అప్పీల్ చేసుకునే అవకాశం వీరిద్దరికీ ఉంది. ఆగస్టు 2023 నుంచి జైలులో ఉన్న ఇమ్రాన్ ఖాన్ను కలవడంపై గత నెలకుపైగా అనధికార నిషేధం కొనసాగుతోంది. చివరిసారిగా డిసెంబర్ 2న ఆయన సోదరి ఉజ్మా ఖాన్ను కలిసేందుకు అనుమతి ఇచ్చారు. అదియాలా జైలు అధికారులు ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఆరోగ్యం బాగానే ఉందని చెబుతున్నారు.
ఇటీవల ఐక్యరాజ్యసమితి హింసపై ప్రత్యేక ప్రతినిధి అలిస్ జిల్ ఎడ్వర్డ్స్, ఇమ్రాన్ ఖాన్ జైలులో అమానుష, అవమానకర నిర్బంధ పరిస్థితులు ఎదుర్కొంటున్నారన్న నివేదికలపై పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం తక్షణమే చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు. ఆయనను ఒంటరిగా నిర్బంధించడం వెంటనే ఎత్తివేయాలని, దీర్ఘకాల ఒంటరితనం శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యానికి తీవ్ర హానికరమని ఆమె హెచ్చరించారు.
ఖాన్కు బహిరంగ వ్యాయామం, ఇతర ఖైదీలతో పరస్పర చర్యలు, సామూహిక ప్రార్థనల్లో పాల్గొనడానికి అనుమతి లేదని, న్యాయస్థానాల అనుమతి ఉన్నా న్యాయవాదులు, కుటుంబ సభ్యుల సందర్శనలను తరచూ అడ్డుకుంటున్నారని నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఆగస్టు 2018 నుంచి ఏప్రిల్ 2022 వరకు పాకిస్తాన్ 19వ ప్రధానమంత్రిగా సేవలందించారు.
