వివాదాస్పదంగా మారిన నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్) బిల్లు, మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల్లో ముందుకు తీసుకెళ్లకపోవచ్చని తెలుస్తోంది. గురువారం జరగాల్సిన కేంద్ర మంత్రివర్గ సమావేశాన్ని ప్రభుత్వం రద్దు చేయడంతో ఈ అంశాలపై నెలకొన్న ఉత్కంఠకు తెరపడినట్లయింది. ఆగస్టు 13న, అంటే వర్షాకాల సమావేశాల చివరి రోజున కేబినెట్ సమావేశం నిర్వహించనున్నట్లు గతంలో ప్రకటించడంతో డీలిమిటేషన్, మహిళా రిజర్వేషన్కు సంబంధించిన సవరణ చేసిన రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లులను చివరి నిమిషంలో కేబినెట్ ఆమోదించి పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టవచ్చన్న ఊహాగానాలు వెలువడ్డాయి.
కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా గతంలో కీలక బిల్లులను పార్లమెంట్ సమావేశాల చివరి దశలో అనూహ్యంగా ప్రవేశపెట్టిన సందర్భాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈసారి కూడా అలాంటి పరిణామం చోటుచేసుకోవచ్చని రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరిగింది. క్రిమినల్ చట్టాలైన ఐపీసీ, సీఆర్పీసీల స్థానంలో కొత్త చట్టాలను తీసుకురావడంతో పాటు జమ్మూకశ్మీర్కు సంబంధించిన ఆర్టికల్ 370ను రద్దు చేసే నిర్ణయాన్ని కూడా అమిత్ షా పార్లమెంట్ సమావేశాల చివరి దశలో ముందుకు తీసుకెళ్లారు.
అయితే, ఈసారి ప్రభుత్వం మరింత విస్తృతంగా భాగస్వామ్య వర్గాలతో సంప్రదింపులు జరపాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు సమాచారం. డీలిమిటేషన్ బిల్లుకు అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీని సాధించే స్థాయిలో ప్రభుత్వం ఇప్పటికే మద్దతును సమీకరించుకున్నట్లు సంబంధిత వర్గాలు చెబుతున్నాయి. అయినప్పటికీ, మహిళా రిజర్వేషన్ అంశంతో అనుసంధానమైన ఈ బిల్లుపై మరింత సమయం తీసుకుని వివిధ వర్గాలతో చర్చలు జరిపిన తర్వాతే ముందుకు వెళ్లాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ఆమోదం పొందాలంటే సభకు హాజరై ఓటు వేసే సభ్యుల్లో మూడింట రెండు వంతుల మంది మద్దతు అవసరం. డీలిమిటేషన్కు సంబంధించిన గత బిల్లు ఏప్రిల్లో ప్రతిపక్షాల వ్యతిరేకతతో ఓడిపోయింది. దీంతో ప్రభుత్వం ఈసారి మరింత విస్తృతమైన ఏకాభిప్రాయాన్ని సాధించే ప్రయత్నం చేస్తున్నట్లు సమాచారం.
మరోవైపు, విద్యార్థుల ఆందోళన అంశంపై కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ప్రకటన చేయాలన్న ప్రతిపక్షాల డిమాండ్ కారణంగా పార్లమెంట్ కార్యకలాపాలు సజావుగా సాగడం లేదు. ప్రతిపక్షాలు పట్టుదలగా వ్యవహరించడంతో సభలో ప్రతిష్టంభన కొనసాగుతోంది. విద్యార్థుల నిరసనలపై చర్చలో అమిత్ షా పాల్గొని సమాధానం ఇస్తారని పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి స్పష్టం చేసినప్పటికీ ప్రతిపక్షాలు వెనక్కి తగ్గలేదు.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ చట్టం (FCRA) సవరణల విషయంలో కూడా ప్రభుత్వం పునరాలోచన చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఈ బిల్లును పార్లమెంట్ సంయుక్త కమిటీకి పంపే అవకాశం ఉందన్న చర్చ జరుగుతోంది. సభలో నెలకొన్న ప్రతిష్టంభనను తొలగించేందుకు ప్రభుత్వం ప్రతిపక్షాలను ప్రసన్నం చేసేందుకు ప్రయత్నించినప్పటికీ ఇప్పటివరకు పెద్దగా ఫలితం కనిపించలేదు.
డీలిమిటేషన్కు సంబంధించిన రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ఆమోదించాలంటే సభ ప్రశాంతంగా, సజావుగా పనిచేయడం కీలకం. అయితే ప్రతిపక్షాలు సభ కార్యకలాపాలను కొనసాగనివ్వకపోవడం ప్రభుత్వానికి ఇబ్బందిగా మారింది. డీలిమిటేషన్ బిల్లు సజావుగా సభలో ప్రవేశపెట్టి ఆమోదించుకునే అవకాశం లభించకుండా ప్రతిపక్షాలు వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరిస్తున్నాయన్న అభిప్రాయం కూడా వ్యక్తమవుతోంది.
సవరించిన రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టాలంటే ముందుగా అందులో చేసిన తాజా మార్పులకు కేబినెట్ ఆమోదం లభించాలి. అయితే గురువారం వర్షాకాల సమావేశాలు ముగిసేలోపు ఇక కేబినెట్ సమావేశం జరగకపోవడంతో ఈ సమావేశాల్లో డీలిమిటేషన్ బిల్లును ప్రవేశపెట్టే అవకాశం దాదాపు లేనట్లేనని సంకేతాలు వెలువడుతున్నాయి. ఈ అంశాన్ని తర్వాత ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశం ఏర్పాటు చేసి చేపట్టే అవకాశం ఉందన్న చర్చ కూడా సాగుతోంది.
ఇదిలా ఉండగా, గురువారంతో వర్షాకాల సమావేశాలు ముగిసినప్పటికీ ప్రభుత్వం వెంటనే సమావేశాలను ప్రొరోగ్ చేయకపోవచ్చన్న మరో ఊహాగానం వినిపిస్తోంది. అలా చేస్తే అవసరమైన సమయంలో పార్లమెంట్ను తిరిగి సమావేశపరిచే అవకాశం ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది. దీంతో డీలిమిటేషన్, మహిళా రిజర్వేషన్ అంశాలపై ప్రభుత్వం తదుపరి దశలో ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంటుందన్నది రాజకీయంగా కీలకంగా మారింది.
