గల్ఫ్ యుద్ధం సందర్భంగా సొంత కూటమి దేశాల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత ఎదుర్కొన్న అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ఇప్పుడు నాటో కూటమి దేశాలను తీవ్రంగా విమర్శించడం మొదలు పెట్టారు. నాటో కూటమి దేశాలపై ట్రంప్ చేసిన కీలక ప్రకటనతో అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారారు.
NATO పట్ల అమెరికా కట్టుబాటును పునర్విమర్శించే అవకాశం ఉందని ఆయన సంకేతాలు ఇవ్వడం గ్లోబల్ భద్రతా వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపే అంశంగా మారింది. బ్రిటన్కు చెందిన ప్రముఖ పత్రిక టెలిగ్రాఫ్ ట్రంప్ వ్యాఖ్యల్ని విశ్లేషిస్తూ నాటో నుంచి అమెరికా తప్పుకునే అంశాన్ని “గంభీరంగా పరిశీలిస్తున్నాం” అని వ్యాఖ్యానించినట్లు తెలిపింది.
ప్రస్తుత భౌగోళిక-రాజకీయ పరిస్థితుల్లో నాటో ప్రాముఖ్యతపై ఆయన సందేహాలు వ్యక్తం చేశారని టెలిగ్రాఫ్ చెప్పింది. ఈ వ్యాఖ్యలు ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియా ప్రాంతంలో, ప్రత్యేకించి ఇరాన్ సంబంధిత సైనిక చర్యల విషయంలో అమెరికా, యూరప్ దేశాల మధ్య విభేదాల నేపథ్యంలో వెలువడ్డాయి.
నాటో కూటమిలో అగ్గి పెట్టిన ట్రంప్
అమెరికా చర్యలకు నాటోలోని పలు సభ్య దేశాలు పూర్తి మద్దతు ఇవ్వడంలో వెనుకంజ వేయడం కూటమిలో విభేదాలను బహిర్గతం చేసింది. నాటోను “పేపర్ టైగర్”గా అభివర్ణిస్తూ, అది అమెరికా వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలకు సరైన మద్దతు ఇవ్వలేదని ట్రంప్ విమర్శించారు.
1949లో స్థాపించిన నాటో కూటమి, సభ్య దేశాలపై దాడి జరిగితే అది అందరిపై దాడిగా పరిగణించే కలెక్టివ్ డిఫెన్స్ సిద్ధాంతంతో పనిచేస్తోంది. అలాంటి కూటమి నుంచి అమెరికా వైదొలగితే ప్రపంచ భద్రతా సమీకరణాల్లో భారీ మార్పులు చోటుచేసుకునే అవకాశముంది.
భౌగోళిక రాజకీయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, అమెరికా నాటో నుంచి బయటకు వస్తే ప్రత్యర్థి దేశాలపై నిరోధక శక్తి బలహీనపడే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా రష్యా లాంటి దేశాలకు ఇది అనుకూల పరిస్థితులను కల్పించవచ్చు.
యూరప్ దేశాలు తమ రక్షణ వ్యూహాలను తిరిగి పునఃపరిశీలించాల్సిన పరిస్థితి రావచ్చు. ఇప్పటివరకు యూరప్ నాయకులు ఈ అంశంపై జాగ్రత్తగా స్పందిస్తున్నారు. కూటమి ఐక్యతను కాపాడుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, అమెరికాతో ప్రత్యక్ష ఘర్షణకు వెళ్లకుండా దూరంగా ఉండే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.
అయితే అంతర్గతంగా ట్రాన్స్-అట్లాంటిక్ భాగస్వామ్యం భవిష్యత్తుపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇప్పటికే ఉద్రిక్తతలు పెరిగిన సమయంలో ఈ పరిణామాలు చోటుచేసుకోవడం గమనార్హం. పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ పరిస్థితులు, ఇంధన సరఫరా మార్గాల్లో అంతరాయాలు ప్రపంచ ఆర్థిక, భద్రతా పరిస్థితులను మరింత క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి.
అమెరికా నిజంగా నాటో నుంచి వైదొలిగితే, అది ప్రపంచ రాజకీయ, భద్రతా రంగాల్లో కీలక మలుపుగా మారే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
