పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ మళ్లీ మన సొంతం అవుతుందా? ఈ ప్రశ్నకు ఆశాజనకమైన సమాధానం వస్తున్నది. ఎందుకంటే గత కొన్ని వారాలుగా పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ (PoK/పాకిస్థాన్ పరిపాలనలోని కాశ్మీర్)లో బలమైన తిరుగుబాటు జరుగుతున్నది. పాకిస్తాన్ బలగాలు ప్రజల తిరుగుబాటును అణచివేయడానికి శతవిధాలా ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
ముఖ్యంగా రావలాకోట్, ముజఫ్ఫరాబాద్, మీర్పూర్, కోట్లి తదితర ప్రాంతాల్లో నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారగా, భద్రతా బలగాలు, నిరసనకారుల మధ్య ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయి. పలు మీడియా నివేదికల ప్రకారం పలువురు మరణించగా, వందలాది మంది గాయపడినట్లు సమాచారం. అధికారిక మరణాల సంఖ్యపై స్పష్టత లేకపోయినా, నిరసనకారుల సంస్థలు మరణాల సంఖ్య మరింత ఎక్కువగా ఉందని ఆరోపిస్తున్నాయి.
తాజాగా అక్కడ నిర్వహించిన శాసనసభ ఎన్నికల సమయంలో కూడా ఉద్రిక్తతలు కొనసాగాయి. ఎన్నికల పారదర్శకతపై ఆరోపణలు, ప్రతిపక్ష బహిష్కరణ, భారీ భద్రతా బలగాల మోహరింపు పరిస్థితిని మరింత సంక్లిష్టంగా మార్చాయి. పలు ప్రాంతాల్లో ఓటింగ్ హింసాత్మక ఘటనల మధ్య సాగింది.
ఈ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహిస్తున్న జాయింట్ అవామీ యాక్షన్ కమిటీ (JAAC)పై పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం ఇటీవల నిషేధం విధించింది. ఆ సంస్థ నేతలపై కేసులు నమోదు చేయడం, అరెస్టులకు ప్రయత్నించడం, ఇంటర్నెట్ సేవలపై ఆంక్షలు విధించడం వంటి చర్యలు ప్రజల్లో అసంతృప్తిని మరింత పెంచాయి. దీంతో వ్యాపార సంస్థలు, రవాణా సేవలు, విద్యాసంస్థలు కూడా పలు ప్రాంతాల్లో ప్రభావితమయ్యాయి.
విద్యుత్ చార్జీలు, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు, నిరుద్యోగం, ఆరోగ్య, విద్యా సేవల లోపాలు, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, పరిపాలనలో పారదర్శకత, స్థానిక ప్రజలకు అధిక అధికారాల కల్పన వంటి అంశాలతో కూడిన 38 డిమాండ్ల చార్టర్‌ను JAAC ప్రభుత్వం ముందుంచింది. ఈ డిమాండ్లపై ప్రభుత్వం తగిన చర్యలు తీసుకోలేదని నిరసనకారులు ఆరోపిస్తున్నారు.
మరో ప్రధాన వివాదాస్పద అంశం శరణార్థుల కోసం కేటాయించిన శాసనసభ స్థానాల వ్యవస్థ. ఈ స్థానాల ద్వారా ఇస్లామాబాద్ ప్రాంతీయ రాజకీయాలను ప్రభావితం చేస్తోందని ఉద్యమకారులు ఆరోపిస్తున్నారు. దీంతో ఎన్నికల స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియపై కూడా ప్రశ్నలు తలెత్తాయి.
నిరసనలను అణచివేసేందుకు భద్రతా బలగాలు అతిగా బలప్రయోగం చేశాయంటూ మానవ హక్కుల సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. మరణాలు, అరెస్టులు, అదృశ్యాలు, కమ్యూనికేషన్ ఆంక్షలపై స్వతంత్ర దర్యాప్తు జరపాలని ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల వ్యవస్థకు విజ్ఞప్తులు వెళ్లాయి.
భారత్ ప్రభుత్వం కూడా పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతున్న పరిస్థితులపై స్పందిస్తూ, అక్కడి ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు పాకిస్థాన్ పరిపాలనా వైఫల్యాల ఫలితమని గతంలో పేర్కొంది. ఇదే సమయంలో పాకిస్థాన్ మాత్రం నిరసనల వెనుక విదేశీ జోక్యం ఉందని ఆరోపిస్తోంది. అయితే ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి స్వతంత్ర ఆధారాలు ఇప్పటివరకు బహిరంగంగా నిర్ధారించబడలేదు.
ప్రస్తుతం పరిస్థితి ఉద్రిక్తంగానే కొనసాగుతోంది. ఎన్నికల అనంతరం కూడా ప్రజల్లో అసంతృప్తి తగ్గలేదు. భద్రతా బలగాల మోహరింపు కొనసాగుతుండగా, నిరసనలపై ప్రభుత్వం కఠిన వైఖరి అవలంబిస్తోంది. మరోవైపు JAAC తమ డిమాండ్లు నెరవేరే వరకు ఉద్యమాన్ని కొనసాగిస్తామని ప్రకటించింది. దీంతో సమీప భవిష్యత్తులో కూడా పరిస్థితులు సులభంగా సాధారణ స్థితికి వచ్చే అవకాశాలు తక్కువగా కనిపిస్తున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
