దేశ రాజధానిలో ఇండియా ఏఐ ఇంపాక్ట్ సమ్మిట్–2026 ప్రారంభమైంది. గ్లోబల్ సౌత్‌లో ఈ స్థాయిలో కృత్రిమ మేధస్సు (AI)పై జరుగుతున్న తొలి అంతర్జాతీయ సదస్సుగా ఇది ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. ఈ సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఒక ఇంగ్లీష్ వార్తా సంస్థకు ఇచ్చిన ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడుతూ సదస్సు మార్గదర్శక సూత్రం “సర్వజన హితాయ, సర్వజన సుఖాయ” అని స్పష్టం చేశారు.
రాష్ట్రాధినేతలు, మంత్రులు, ప్రపంచ టెక్నాలజీ నాయకులు, పరిశ్రమ ప్రతినిధులు పాల్గొంటున్న ఈ సదస్సులో సమగ్ర అభివృద్ధి, ప్రజా వ్యవస్థల బలోపేతం, స్థిరమైన అభివృద్ధిలో ఏఐ పాత్రపై చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఏఐ గ్లోబల్ అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయాలి కానీ అది మానవ కేంద్రితంగా ఉండాలని ప్రధాని అభిప్రాయపడ్డారు.
మానవాళి కోసం సాంకేతికత
“సర్వజన హితాయ, సర్వజన సుఖాయ” అనే భారతీయ తాత్విక భావజాలం ప్రకారం సాంకేతికత చివరికి ప్రతి ఒక్కరికీ మేలు చేయాలి. టెక్నాలజీ మానవాళికి సేవ చేయడానికి ఉండాలి గానీ, దానిని భర్తీ చేయడానికి కాదు అని ప్రధాని మోదీ పేర్కొన్నారు. సదస్సు People, Planet, Progress అనే మూడు ప్రధాన అంశాల చుట్టూ నిర్మితమైంది. ఏఐ లాభాలు కొద్దిమందికి మాత్రమే కాకుండా సమాజంలోని ప్రతి వర్గానికి అందాలని భారత్ ఆకాంక్షిస్తోంది అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
వికసిత భారత్ 2047లో ఏఐ పాత్ర
2047 నాటికి వికసిత భారత్ లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో ఏఐ కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని ప్రధాని తెలిపారు. ఆరోగ్యం, విద్య, వ్యవసాయం, వారసత్వ పరిరక్షణ వంటి రంగాల్లో ఇప్పటికే ఏఐ ఆధారిత పరిష్కారాలు అమలులో ఉన్నాయని చెప్పారు.
క్షయవ్యాధి, డయాబెటిక్ రెటినోపతి వంటి వ్యాధుల ముందస్తు గుర్తింపులో ఏఐ సహకారం
గ్రామీణ విద్యార్థులకు భారతీయ భాషల్లో వ్యక్తిగతీకరించిన డిజిటల్ లెర్నింగ్
పశుపోషణ రంగంలో వేల గ్రామాల్లో మహిళా పాల రైతులకు రియల్ టైమ్ మార్గదర్శనం
పంటల సలహాలు, నేల విశ్లేషణ, వాతావరణ సమాచారం కోసం ఏఐ వినియోగం
డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ – భారత మోడల్
భారత్ నిర్మించిన డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (DPI) మోడల్ గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలకు ఆదర్శంగా నిలుస్తోందని ప్రధాని చెప్పారు. ఆధార్, యూపీఐ వంటి వ్యవస్థలు ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం ఓపెన్ ప్లాట్‌ఫారంగా రూపొందించబడ్డాయని గుర్తుచేశారు. ఏఐను ఈ డిజిటల్ పునాది మీద నిర్మిస్తే సంక్షేమ పథకాల లక్ష్యసాధన, మోసాల నిరోధం, మౌలిక వసతుల నిర్వహణలో మెరుగుదల సాధ్యమవుతుందని తెలిపారు.
భారత్ ప్రభుత్వం సమగ్ర వ్యూహంతో ఇండియాఏఐ మిషన్ అమలు చేస్తోంది. ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం, విద్య, సస్టైనబుల్ నగరాల కోసం నాలుగు సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ స్థాపించబడ్డాయి. స్కిల్లింగ్ కోసం ఐదు జాతీయ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేశారు. యూనియన్ బడ్జెట్ 2026–27లో డేటా సెంటర్లు, క్లౌడ్ మౌలిక వసతులు, సెమీకండక్టర్ తయారీ, ఎలక్ట్రానిక్స్ పీఎల్ఐలకు మద్దతు పెంచినట్లు ప్రధాని వివరించారు.
నియంత్రణలు, భద్రతపై దృష్టి
ఏఐ వాడకంలో పాక్షికత, లింగ వివక్ష, భాషా పరమైన అసమానతలు వంటి సమస్యలు ఉత్పన్నమవుతాయని ప్రధాని గుర్తించారు. దీప్‌ఫేక్ వీడియోల పెరుగుదల నేపథ్యంలో కఠిన నియమాలు అవసరమని పేర్కొన్నారు. 2025 జనవరిలో ఇండియా ఏఐ సేఫ్టీ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ప్రారంభించి నైతిక, బాధ్యతాయుత ఏఐ వినియోగానికి ప్రత్యేక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలిపారు. అలాగే డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ చట్టం ద్వారా డేటా భద్రత బలోపేతం చేస్తున్నామని చెప్పారు.
విమానయాన, నౌకాయాన రంగాల్లో ఉన్నట్లే ఏఐకి కూడా గ్లోబల్ ప్రమాణాలు అవసరమని ప్రధాని అభిప్రాయపడ్డారు. మానవ పర్యవేక్షణ, పారదర్శకత, సేఫ్టీ-బై-డిజైన్ వంటి మూల సూత్రాలతో గ్లోబల్ కాంపాక్ట్ ఏర్పడాలని పిలుపునిచ్చారు. భారత్ #AIForAll భావనతో ఆవిష్కరణతో పాటు భద్రతా చర్యలను సమతుల్యంగా తీసుకెళ్తూ, ప్రపంచానికి మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుందని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ విశ్వాసం వ్యక్తం చేశారు.
