నోబెల్ శాంతి బహుమతి దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన న్యాయమూర్తి నవనీతం పిళ్లైకి దక్కింది. దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన ప్రముఖ న్యాయవాది, న్యాయమూర్తి నవనీతం పిళ్లై అంతర్జాతీయ న్యాయరంగంలో విశేష గుర్తింపు పొందారు. నవి పిళ్లైగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆమె, వర్ణవివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన వారిని సమర్థించడం నుంచి అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానాల్లో కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించడం వరకు సుదీర్ఘ ప్రస్థానాన్ని కొనసాగించారు.
మానవ హక్కుల పరిరక్షణ, బాధితులకు న్యాయం అందించడం, అంతర్జాతీయ చట్టాల అమలుకు కృషి చేయడం వంటి అంశాల్లో ఆమె సేవలు ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందాయి. దక్షిణాఫ్రికాలో వర్ణవివక్ష పాలన కొనసాగిన కాలంలో నెల్సన్ మండేలా సహా వర్ణవివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన పలువురికి న్యాయపరమైన మద్దతు అందించిన వారిలో నవి పిళ్లై ఒకరు.
ఆ కాలంలో జాతి వివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతూ, సమానత్వం, న్యాయం, మానవ హక్కుల పరిరక్షణ కోసం ఆమె కృషి చేశారు. అనంతరం అంతర్జాతీయ న్యాయరంగంలో ఉన్నత బాధ్యతలు చేపట్టి ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందారు. అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ ట్రిబ్యునల్ ఫర్ రువాండాలో న్యాయమూర్తిగా, అనంతరం అధ్యక్షురాలిగా సేవలందించిన నవి పిళ్లై, యుద్ధ నేరాలు, మానవత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నేరాలు, మారణహోమం వంటి తీవ్రమైన అంశాలకు సంబంధించిన కేసుల విచారణలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
బాధితులకు న్యాయం అందించడంతోపాటు, అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం ప్రభుత్వాలు, నాయకులు తమ చర్యలకు బాధ్యత వహించాల్సిన అవసరాన్ని ఆమె తన ప్రస్థానంలో ప్రాధాన్యంగా చాటిచెప్పారు. 2008 నుంచి 2014 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించిన నవి పిళ్లై, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలపై స్పందించారు.
సంఘర్షణలు, హింస, వివక్షకు గురైన ప్రజల హక్కుల పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యమిచ్చారు. అంతర్జాతీయ సమాజం మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని, బాధితులకు న్యాయం జరిగేలా చర్యలు తీసుకోవాలని ఆమె పలు సందర్భాల్లో స్పష్టం చేశారు. పాలస్తీనా ఆక్రమిత ప్రాంతాలకు సంబంధించిన ఐక్యరాజ్యసమితి విచారణ సంఘానికి కూడా నవి పిళ్లై అధ్యక్షత వహించారు.
గాజాలో ఇజ్రాయెల్ చర్యలకు సంబంధించి మారణహోమం ఆరోపణలపై ఆ సంఘం నివేదిక సమర్పించింది. అయితే, ఆ నివేదికలోని నిర్ధారణలను ఇజ్రాయెల్ తీవ్రంగా ఖండించింది. ఈ అంశం అంతర్జాతీయంగా రాజకీయ, న్యాయపరమైన చర్చలకు దారితీసింది. మానవ హక్కుల పరిరక్షణ, అంతర్జాతీయ న్యాయవ్యవస్థ బలోపేతం, బాధితులకు న్యాయం అందించడంలో నవి పిళ్లై చేసిన కృషి ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందారు.
వర్ణవివక్షకు వ్యతిరేకంగా సాగిన పోరాటం నుంచి అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానాల్లో కీలక బాధ్యతల వరకు ఆమె సాగించిన ప్రస్థానం న్యాయం, సమానత్వం, మానవ గౌరవం పట్ల ఆమె నిబద్ధతకు నిదర్శనంగా నిలిచింది.
